Veel ondernemers van MKB-(maak)bedrijven herkennen het: de groei loopt vast. Processen die eerst soepel verliepen, worden stroperig en het lijkt alsof de organisatie op een plateau beland is. Dit moment – vaak omschreven als te groot voor het servet, maar te klein voor het tafellaken – is geen teken van falen, maar een natuurlijk keerpunt in de ontwikkeling.

Ontwikkelingsstadia volgens Torremans

Torremans beschrijft dat organisaties zich ontwikkelen via herkenbare stadia. Elke fase vraagt om een ander type leiderschap, structuur en manier van organiseren. Kort samengevat:

• Pioniersfase – gedreven door ondernemerschap en improvisatie. Flexibiliteit staat centraal.

• Organisatiefase – processen, structuren en afspraken worden belangrijk om groei te ondersteunen.

• Managementfase – de nadruk verschuift naar (strategische) sturing, KPI’s en systematiek om complexiteit beheersbaar te maken.

• Professionalisering – de organisatie ontwikkelt zich tot een volwassen, vitale speler die excelleert in markt en samenwerking.

Tussen deze stadia liggen altijd knikpunten (∗). Momenten van stagnatie waar het bestaande model niet meer werkt en een doorbraak nodig is. Veel ondernemers ervaren dit als groeistuipen. Wie deze signalen herkent, kan tijdig de sprong maken en zo de organisatie vitaal en toekomstbestendig houden.

Van stagnatie naar betekenisvolle groei

Volgens Ron Wieger Schel gaat strategisch managen verder dan ‘meer omzet’. Het gaat om contributisme: sturen op de betekenisvolle bijdrage van de organisatie. Groei betekent dan niet alleen schaalvergroting, maar ook verdieping – betere omzet, meer waarde voor klanten, ontwikkeling van medewerkers en maatschappelijke impact.

Het herkennen van een ontwikkelingsfase is daarom geen doel op zich, maar een kans om de koers te verleggen: van consolideren naar vernieuwen, van overleven naar bijdragen.

Ambitie concreet maken

Een doorbraak vraagt altijd om een heldere ambitie die energie losmaakt in de organisatie. Geen dik rapport, maar een compact en gedragen plan. Instrumenten als een Roadmap, Transitiekaart of Ambitiedashboard helpen om dit zichtbaar en werkbaar te maken – bij voorkeur op één A4, zodat iedereen begrijpt waar de organisatie naartoe beweegt. Deze schetst dan de route in de tijd (prioriteert), maakt zichtbaar welke veranderingen in structuur (en cultuur!) nodig zijn, ondersteunt de focus en toont te allen tijde de ambitie van de organisatie.

Leiderschap als hefboom

De sprong van servet naar tafellaken vraagt ander leiderschap dan de pioniersfase. Niet langer gaat het om alles zelf doen, maar om richting geven, verbinden en ruimte maken voor collectieve verantwoordelijkheid. Lef, empathie en visie zijn hierbij cruciaal. Een leider die de organisatie uitnodigt tot het HOE, zorgt dat de hele organisatie in beweging komt.

Conclusie

Stagnatie is geen eindpunt, maar een uitnodiging om naar het volgende ontwikkelingsstadium te groeien. Door de denkkaders van Torremans te herkennen, de filosofie van contributisme te omarmen en strategie concreet en visueel te maken, kan een MKB-(maak)bedrijf de sprong maken van servet naar tafellaken – en daar voorbij.

Wees dus niet bevreesd voor stagnatie of kramp in uw groei, maar zie dit vooral als gelegenheid en benut deze kans.

De experts van Pull& Push (www.pullenpush.nl) en Vosteq (www.vosteq.nl ) begeleiden u graag bij dit mooie proces. Veel succes.